Interessante vondsten op determinatiemiddag

De Determinatiemiddag zaterdag 23 februari in het Natuurcentrum Katwijk was een groot succes. Er waren enthousiaste bezoekers en interessante vondsten. Wat John van Schoor, José de Wit en Alice van Duijn van Naturalis en onze Arie Twigt betreft voor herhaling vatbaar!

Het ‘spreekuur’ stond in het teken van botten, tanden en schelpen die je aan de kust kunt vinden. Naturalis krijgt vaak botten voorgelegd die aan de kust zijn gevonden. ,,In veel gevallen gaat het om botten van boerderijdieren’’, vertelt Alice van Duijn. ,,Vaak slachtafval dat ooit overboord is gegooid of via rivieren in zee is beland. Maar op plaatsen waar zand uit oude zeebodemlagen is opgespoten worden geregeld botten van ijstijddieren gevonden, vooral op de Maasvlakte en de Zandmotor bij Kijkduin. Ook aan de kust van Katwijk worden fossiele botten en tanden gevonden. In de laatste ijstijd maakten Nederland en de Noordzee deel uit van de uitgestrekte en koude mammoetsteppe, die een enorm gebied van Engeland tot in Siberië omvatte. Er liepen allerlei dieren rond: grazers als wolharige mammoeten, wolharige neushoorns, oerrunderen, paarden, rendieren, maar ook roofdieren als grottenhyena's, grottenleeuwen en wolven. In de categorie zeezoogdieren zijn het vooral skeletresten van bruinvissen. Botten van zeehonden krijgen we eigenlijk niet eens zo vaak voorgelegd. Uiteraard worden er ook wel botjes van vogels en vissen gevonden.’’

Op het 'spreekuur' die zaterdagmiddag in het Natuurcentrum Katwijk hebben de specialisten van alles gezien: kaakfragmenten van zwijnen, wervels van walvisachtigen, koeienbotten, hertenkiezen, een hoefbeen van een paard, een dijbeen van een zeehond, een kies van een oerrund, een deel van een mammoetwervel etcetera. De topper van de middag was volgens Van Duijn een compleet opperarmbeentje van een otter, helemaal zwart verkleurd. ,,Het zou zomaar duizenden jaren oud kunnen zijn.’’

De opvallendste vondst was een stuk slagtand van een wolharige mammoet. Gevonden door de achtjarige Jezhlyn Helling uit Rijnsburg. Een mooie vondst, zeker gezien de grootte (bijna 50 cm). Het werd niet op het strand gevonden maar op een bouwterrein in Rijnsburg. Alice van Duijn: ,,Voor de aanleg van nieuwbouwwijken wordt vaak zand uit de Noordzee opgebracht. Daar worden soms ook fossielen van ijstijddieren in aangetroffen. Het meisje dacht eerst aan een stuk hout, maar toen ze het ding wilde optillen lukte dat bijna niet. Een extra bijzonderheid is dat het gaat om een bovenste deel van een slagtand met de tandholte of pulpaholte waarmee de tand in de schedel heeft vastgezeten. Deze slagtand is al snel zo'n 50.000 jaar oud. Het conserveren van mammoetslagtanden uit zee is wel erg lastig. Het witte dentine waar de tand uit bestaat, is zacht en zit vol water. Na droging blijft dat brokkelen als je het verder niet behandelt.’’

Voor meer informatie over onder meer de wolharige mammoet de volgende links:

www.geologievannederland.nl

http://www.geologievannederland.nl/tijd/reconstructies-tijdvakken/laat-pleistoceen

http://www.geologievannederland.nl/fossielen/zoogdieren/wolharige-mammoet

http://www.geologievannederland.nl/fossielen/vindplaatsen/noordzee

Instagram @natuurcentrumkatwijk