Het begint een traditie te worden in Katwijk in de maand juni: de BioBlitz. Iedereen kan in die vier weken meewerken aan het realiseren van een zo grote mogelijke soortenlijst voor Katwijk, door de waargenomen soorten in te voeren op waarneming.nl. Alles telt mee: vogels, zoogdieren, planten, insecten, mossen enzovoorts.
Het Natuurcentrum Katwijken de Vogelclub Katwijk nemen het voortouw bij de BioBlitz. Natuurlijk ontbreekt het wedstrijdgevoel niet. Hoe hoog komen we dit jaar? Breken we het record van 2025, toen er meer dan 2.500 soorten werden ingevoerd? Maar de BioBlitz is vooral bedoeld om zoveel mogelijk mensen op een actieve manier kennis te laten maken met de grote biodiversiteit van de natuurin onze regio, en met de waarde en de kwetsbaarheid daarvan. De fantastische app ObsIdentify maakt het tegenwoordig voor iedereen mogelijk een foto te uploaden en te laten determineren.
De maand juni is altijd een mooie maand voor de BioBlitz. Veel planten bloeien al of nog, er vliegen veel insecten en ook de vogels zijn goed aanwezig, De eerste twee weken waren deze editie wat het weer betreft eigenlijk te koel, daarna werd het een stuk warmer, wat vooral de nachtvlinders in de kaart speelde.
In totaal zijn door ruim 750 personen één of meerdere waarnemingen ingevoerd. In totaal waren dat bijna 16.000 waarnemingen, van in totaal ruim 2.400 soorten. Net iets minder dan vorig jaar, vooral door de twee eerste mindere weken. Dat nachtvlinders erg populair zijn in Katwijk blijkt wel uit het aantal van ruim 3.800 waarnemingen en de maar liefst 507 soorten nachtvlinders die werden vastgesteld. Dat telt lekker aan!
De Top 5 van soorten die het meest zijn ingevoerd wordt aangevoerd door de Roodborsttapuit, een kenmerkende vogelsoort van onze duingebieden Berkheide en Coepelduynen.
Op nummer 5 komt de eerste niet-vogelsoort: de Distelvlinder, een mooie trekvlinder die dit jaar een goed jaar kent. Opvallend zijn de vele waarnemingen van de Blauwe bremraap, een bijzondere parasitaire plantensoort van onze duinen, die dit jaar een uitstekend groeijaar heeft.
Het leuke van een groot ‘burgeronderzoek’ zoals de BioBlitz is dat er ook soorten nieuw voor Katwijk worden waargenomen. De warme nachten in de tweede helft van juni zorgden voor uitstekende omstandigheden om weer fanatiek op zoek te gaan naar nachtvlinders, geholpen door lichtbakken. Tussen de nieuw waargenomen nachtvlinders zaten enkele echte pareltjes, met tot de verbeelding sprekende namen als de Tere zomervlinder, het Naaldkunstwerkje en de Hoefbladzadelmot. Vooral het Naaldkunstwerkje is een absolute blikvanger, met zijn prachtige en kunstige tekening.
Ook dit keer kwamen er niet alleen nachtvlinders op het licht af. Zo verschenen meerdere Neushoornkevers, indrukwekkende verschijningen die je niet elke avond tegenkomt. Daarnaast werd een Bladbruintje waargenomen, een fascinerend insect dat in het Engels treffend Dead Leaf Lacewing wordt genoemd. Dankzij zijn vorm en tekening is het vlindertje bijna niet van een verdord blad te onderscheiden.
Ook overdag werden enkele opvallende soorten gezien. Zo werd in Rijnsoever een mannetje van de Weidebeekjuffer aangetroffen. Dat is een bijzondere vondst, want de laatste waarneming van deze sierlijke libellensoort in Katwijk dateerde van 1 juni 2002. Ook de Wolfsmelkpijlstaart liet zich opnieuw zien. Nadat in 2025 voor het eerst rupsen van deze nachtvlinder werden gevonden op het strand tussen Katwijk en Noordwijk, bij een grote groeiplaats van Zeewolfsmelk, zijn ook dit jaar weer rupsen aangetroffen. De soort dankt zijn naam aan de opvallende rups, die aan het uiteinde van het achterlijf een kenmerkende, naar achteren gerichte ‘staart’ of hoorn draagt.
Net als vorig jaar werden opnieuw Bijeneters waargenomen. De meeste waarnemingen van deze kleurrijke subtropische verschijning komen uit Berkheide, en de kans is groot er ook dit jaar ergens in de omgeving gebroed wordt. Heel bijzonder, maar door de steeds warmer wordende zomers zal de Bijeneter ongetwijfeld toe gaan nemen in ons land.
Ommeer aandacht te vragen voor wat minder bekende soortgroepen en om een nog breder publiek kennis te laten maken met de grote en bijzondere biodiversiteit in en om onze gemeente waren er in juni diverse succesvolle excursies, en voor kinderen een natuurspeurtocht door de Panbos (zie ook Nachtvlinders en speurtocht sluiten BioBlitz af – Natuurcentrum Katwijk).
Expeditie Stadsnatuur
Voor het eerst dit jaar werd de Katwijkse BioBlitz onderdeel van de grotere regionale Bioblitz Expeditie Stadsnatuur, een initiatief van Naturalis, waaraan de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest en nu dus ook Katwijk meededen.
Het totaal aantal soorten voor alle vier de gemeenten kwam uit op 3.939 soorten. Hiervoor hebben in totaal 2.636 deelnemers hun (55.239) waarnemingen op waarneming.nl gezet.
Uitgesplitst naar de deelnemende gemeenten doet Katwijk het met ruim 2.400 soorten heel aardig. Niet verwonderlijk, want Katwijk en zeker de duinen staan bekend om hun biodiversiteit en veel soorten die nergens anders voorkomen. Het streven van 2.600 waarnemingen is niet gehaald, maar er wordt nog steeds gedetermineerd en geteld…
In Leiden was de Akkerhommel de meest ingevoerde soort, in Leiderdorp de Kleine Karekiet en in Oegstgeest de Atalanta.
(Foto’s: Wim Langbroek, Maarten Langbroek, Joey Bom, John van der Zwaag en Gijsbert van der Bent)