Kerstmussen Natuurcentrum Katwijk


Het Natuurcentrum is gesloten

tot nader bericht.

Boomkikker neemt sterk toe

Foto: Ed Schouten – Katwijk, juni 2016

Wat zijn het toch een mooie beestjes! En wat zijn door het kleine formaat en de overwegend groene kleur moeilijk te zien te krijgen. Horen daarentegen moet geen probleem zijn. Wie tegenwoordig in Berkheide in de late avonduren op een duin gaat staan kan de luidruchtige concerten van de Boomkikker(s) niet missen. Met name langs de Wassenaarseslag en net onder Katwijk laten ze zich nog goed horen: een snelle opeenvolging van kwek’s (‘kwekwekwekwekwekwekwekwek…’’).  Dat zal nog enkele dagen doorgaan, maar dan zijn de eieren gelegd (in het water) en is het niet meer nodig zo’n kabaal te maken om een partner te lokken. Nadat de Boomkikker in Nederland in de vorige eeuw heel sterk is afgenomen, neemt de populatie de laatste 15 jaar weer sterk toe. Aan onze Boomkikkers zit echter een luchtje. Ze zijn mogelijk uitgezet… Boomkikkers zitten graag in grote braamstruiken. Niet meenemen, want de Boomkikker staat op de Rode Lijst en is heel erg beschermd!

Meidoorn belangrijk in de duinen

Foto: Maarten Plug – Katwijk, mei 2016

De maand mei is nog geen week oud, en alle meidoorns van heel Berkheide staan ineens in volle bloei. De duinen kleuren wit van de bloempjes aan de tot vorige maand nog zo onopvallende struiken, en de zwoele geur van de meidoornbloesems blijft hangen in de duinvalleien.

De meidoorn is heel belangrijk in het ecosysteem van onze duinen. Denk aan de relatief veilige nestgelegenheid die de doornige struiken bieden aan tal van vogelsoorten, de vele insecten die de Meidoorns aantrekken en de smakelijke bessen voor de vogels in het winterhalfjaar. Konijnen en reeën zijn weer gek op de bast van de meidoorns.

ozio_gallery_nano
Ozio Gallery made with ❤ by joomla.it

Kleinste varentje van Nederland

Foto: Maarten Langbroek – Katwijk, mei 2016

Wist u dat het kleinste varentje van Nederland in het Katwijkse duin voorkomt? Niet op verweerde muren van oude bunkers of iets dergelijks, maar gewoon op de grond, tussen de viooltjes en Vergeet-mij-nietjes. Dit zeldzame plantje, de Gelobde Maanvaren, groeit op duinhellingen die gericht zijn op het noorden, zoals we die rond Katwijk bijvoorbeeld vinden rond de Vrieze Wei of bij de Ichtuskerk.

Vanaf eind april komt het plantje boven de grond. Let bij het zoeken op rechtopstaande, frisgroene blaadjes. De Latijnse naam is Botrychium lunaria. Het eerste deel van de naam betekent zoiets als druivenrank, omdat de bloeiwijze in het begin op een trosje druiven lijkt. Het “lunaria” betekent maan en slaat op de halvemaanvormige blaadjes. Meestal worden ze tussen de drie en tien centimeter hoog.

De Nachtegaal laat zich horen

Foto: Jan Hendriks – Katwijk/Noordwijk, april 2016

Nergens in Nederland en misschien wel Europa komen zoveel Nachtegalen voor als tussen Katwijk/Noordwijk en Den Haag. In onze duinen vindt de Nachtegaal blijkbaar de perfecte biotoop: niet al te hoog geboomte en een lekker dichte ondergroei met brandnetels. Tussen die brandnetels wordt het nest gemaakt. De Nachtegaal is mooi maar zeer sober gekleurd, en laat zich ook nog eens lastig zien. Het is de zang waar hij eer mee inlegt. Vanaf begin april keren Nachtegalen terug uit de winterkwartieren in Afrika, en is hier de zeer luide en welluidende zang te horen. Het is zaak NU de duinen in te gaan voor de Nachtegaal, want in juli gaan ze al weer op weg naar Afrika.  

Exit winter met Sneeuwklokjes

Foto: Gerrit van Ommering – Katwijk/Wassenaar, maart 2016

Het Sneeuwklokje, met de prachtige wetenschappelijke naam Galanthus nivalis, kondigt het afscheid van de winter aan en het begin van het voorjaar. Als het Sneeuwklokje begint te bloeien is het voorjaar in aantocht. Een van de beste plekken in Katwijk om het Sneeuwklokje te zien is de Pan van Persijn (het Panbos). Bijvoorbeeld rondom het kleine huisje net voorbij het Theehuis/Restaurant Panbos. Ook de tuin van de Wilbert en het Ridderpark zijn goede plekken. Volgende maand (april) is het over met de bloei, en kunnen we ons opmaken voor het echte voorjaar.

Kan het wat zachter mijnheer de Zanglijster!?

Foto: Ed Schouten – Katwijk, maart 2016

Ze zijn al goed te horen in en rond Katwijk: zingende Zanglijsters. Voor het mannetje van de Zanglijster begint het voorjaar al in februari. Deze grijze muis onder de lijsters gooit dan alle schroom van zich af, zet zich in de top van een boom, met de borst vooruit en de snavel omhoog en zet het op een tetteren van jewelste. Een stroom van harde tonen, met die kenmerkende regelmatig herhalingen. Je zult er maar eentje in je tuin hebben…. Het gaat best goed met de Zanglijster als broedvogel in Katwijk. Ze lijken toe te nemen. Aan de randen van het dorp voelen ze zich het beste thuis. 

Het gaat goed met de Zeehond

Foto: Peter Duijndam – Katwijk, februari 2016

Een zondagmiddagwandeling naar de Zeehondjes. Het is tegenwoordig ook in Katwijk mogelijk. De smalle strandjes langs de Uitwatering zijn favoriete rustplaatsen. Het zijn jonge dieren. Aandoenlijk nog, maar volwassen mannetjes kunnen tot bijna twee meter lang worden en dan 130 kilo wegen. De vrouwtjes blijven wat kleiner.

Het gaat goed met de zeehond in Nederland. In de Waddenzee zwemmen zo’n 7.000 Zeehonden rond en ook nog ruim 3.000 Grijze Zeehonden, de iets grotere en gemiddeld twee keer zo zware neef/nicht van de ‘gewone’ Zeehond. In de Zeeuwse Delta leven ook nog een paar duizend van deze prachtige roofdieren.

Drieteenstrandlopers gek op scheermessen

Foto: Ed Schouten – Katwijk januari 2016

Welke strandwandelaar kent ze niet; die leuke, grijswitte bolletjes op pootjes die zo snel achter de terugtrekkende golven aanrennen. Het zijn Drieteenstrandlopers. In het broedseizoen zien ze er heel anders uit, veel bruiner, maar dan zien we ze hier niet. De Drieteenstrandlopers zitten dan in gebieden dicht tegen de Noordpool aan en proberen daar nageslacht voort te brengen. Na de broedtijd zakken ze de hele wereldbol af, en gaan op zoek naar zandstranden. Dan zijn ze in Katwijk aan het goede adres.

De vogels leven van allerlei kleine schelpdiertjes. Ook de Amerikaanse Zwaardschede (ook wel Scheermes genoemd), waarvan regelmatig enorme aantallen op strand liggen, valt goed in de smaak bij de Drieteenstrandlopers.

Peperbus heeft het najaar in de bol!

Foto: Maarten Langbroek – Katwijk december 2015

Normaal gesproken is het paddenstoelenseizoen in de maand december al lang voorbij. Maar de huidige temperaturen zo vlak voor de Kerst zijn natuurlijk niet normaal. De hoge temperaturen zorgen ervoor dat een aantal soorten paddenstoelen gewoon doorgaat, terwijl ze bij normale winterse omstandigheden allang niet meer uit de bodem zouden komen.

Een mooi voorbeeld is deze verse Peperbus, die op 19 december is aangetroffen onder Duindoornstruweel in Berkheide. De Peperbus is het gehele jaar door in het duingebied te vinden, maar dan met name in het verdroogde stadium. Normaal gesproken komen de verse Peperbussen in september of oktober boven de grond.

Deze paddenstoelensoort is heel bijzonder. Binnen Europa zijn de Nederlandse duinen zo goed als de enige plek waar de Peperbus massaal voor kan komen. Er zijn zelfs paddenstoelenliefhebbers die vanuit onder andere Engeland speciaal voor deze soort naar Nederland komen!

Niet alleen de Peperbus is een beetje van slag. Een aantal planten en struiken zijn opnieuw aan het bloeien geraakt. Op de Zeeweg staan al Sneeuwklokjes, en in de bermen langs de N206 bloeit Fluitenkruid en Rode klaver opnieuw.