video natuurcentrum katwijk


Het Natuurcentrum is geopend
op zaterdag en zondag van 12.00 - 16.00 uur

Zanglijsters op trek

Foto: Leendert van der Bent – Katwijk, oktober 2018

De Zanglijster is een van de algemeenste vogels van Europa. Op dit moment, de maand oktober, zoeken letterlijk miljoenen Zanglijsters uit noord- en noordoost-Europa met de komst van de winter een beter heenkomen in het zuiden van Europa en Noord-Afrika. In Nederland en zeker ook Katwijk werden de eerste week van oktober duizenden Zanglijsters op trek waargenomen. De trek gaat ook ’s nachts door. De vogel op de foto is in de nacht of vroege ochtend waarschijnlijk uitgeput van over zee aan komen vliegen, en per ongeluk tegen een vensterruit gevlogen. Na te zijn bijgekomen van de klap is deze Zanglijster een uurtje later weer weggevlogen.

Vliegkunstenaars op voormalig vliegveld

Foto: Theo Westra – Katwijk, september 2018

De uittocht naar Afrika is al lang en breed begonnen en de komende weken zullen de laatste Boerenzwaluwen ons land verlaten. Weg uit de kou, lekker naar de warmte. Wel zo prettig voor een vogel die uitsluitend leeft van in de lucht gevangen insecten. Ook rond Katwijk hebben dit jaar weer Boerenzwaluwen gebroed. We vinden ze vooral in menselijke opstallen in de zuidoosthoek van de gemeente Katwijk, en zeker ook rond het voormalige Vliegkamp Valkenburg. De frêle Boerenzwaluwen maken jaarlijks trektochten van tienduizenden kilometers. Het zijn dus echt vliegkunstenaars. Wat is er dan mooier dan opgroeien op een voormalig vliegveld, zoals de twee zwaluwen op deze foto die nog gevoerd worden door een oudervogel.

Ook de vlinders hebben dorst

Foto: Gijsbert van der Bent - Katwijk, augustus 2018

Vlinders houden van warmte. In Zuid- en Midden-Europese landen zie je ook altijd meer vlinders dan bij ons. Die heerlijke zomer van 2018 moet dan ook wel heerlijk zijn voor vlinders. Zou je denken. Maar het kan ook te warm en vooral te droog zijn. Er zijn in en rond Katwijk op dit moment aardig wat vlinders te zien, maar door de droogte zijn veel planten waar de vlinders hun nectar uit halen verdord. Geef die vlinderstruik in de tuin een beetje extra water. Wie weet komt er wel een Gehakkelde Aurelia op zitten!

 

Libellen bij de vleet

Foto: Casper Zuyderduyn – Katwijk, juli 2018

Deze zomermaanden zijn de maanden bij uitstek voor het waarnemen van libellen. En daarvoor zit je in Katwijk en omstreken goed. Onze duingebieden Berkheide en de Coepelduynen en het nieuwe natuurgebied Lentevreugd behoren tot de beste-libellengebieden van Nederland. Rond Katwijk zijn bijna 40 verschillende soorten libellen waar te nemen, van hele algemene, zoals de Grote Keizerlibel, tot hele zeldzame, zoals de Vuurlibel en de Zuidelijke Glazenmaker. Op de foto een van de meer algemene soorten: de Paardenbijter. Deze libel is met name in de maanden juli en augustus aan te treffen in bijvoorbeeld het Panbos. Een goed kenmerk is dat ze jagen in grote groepen rond de bomen.

De Kleine Mantelmeeuwen zijn weer terug

Foto: Maart van der Bent - Katwijk

Meeuwen horen bij Katwijk, de strand en de zee. Sinds het broeden in de duinen vooral door de komst van de Vos in de jaren zeventig niet meer mogelijk is, hebben de meeuwen het hogerop gezocht. Zilvermeeuw en Kleine Mantelmeeuw broeden nu op daken in het zeedorp. De Zilvermeeuw (zilvergrijs dek) is een vogel die het hele jaar in Nederland te zien is. De Kleine Mantelmeeuw (zwartachtig dek) is een zomergast. In de winter verblijven ze in zuidelijke Europa en Noord-Afrika. In de loop van maart komen ze weer terug naar Nederland om hier te broeden. Hoewel de meeste Kleine Mantelmeeuwen dicht bij elkaar in grote kolonies op uitgestrekte daken broeden, zitten er over Katwijk verspreid ook meerdere solitaire paartjes op schoorstenen, dakkapellen, daken en dergelijke.

Nu en Toen in de Natuur

Het strand ligt vol verrassingen. Er is altijd wel wat te vinden. Op een maandagmorgen liep Arie Twigt op het strand voor Katwijk, zoals zo vaak, op zoek naar aanspoelsel. Op de hoogwaterlijn vond hij een groot bot, van 13 centimeter in doorsnee, dat hem niet bekend voorkwam. Nieuwsgierig als hij is ging hij bij specialisten te rade. Er kwam al snel een reactie van Dick Mol, specialist in mammoeten en andere dieren uit de IJstijd: Het bot blijkt een naviculare, een van de botten in de poot van een mammoet. De Noordzee ligt vol met overblijfselen van mammoeten, die hier tot in de laatste IJstijd algemeen voorkwamen.

Het voorjaar in de kop

Foto: Gerrit van Ommering - Katwijk, januari 2018

Januari is nog niet eens voorbij en nu hebben sommige vogels het voorjaar flink in de kop. Aalscholvers zijn in de winter helemaal zwart, maar zodra de kortste dag voorbij is gaan ze langzamerhand hun bruidskleed krijgen. De kop wordt wittig en op de flanken krijgen de vogels een opvallende witte dijvlek. In Berkheide hebben een aantal Aalscholvers zelf al nestplatformpjes gemaakt. Het zal niet lang meer duren voordat de eerste eieren gelegd worden. Februari en ook begin maart kunnen best nog strenge vorst te zien geven. Of de eieren en eventuele jongen dat overleven is dan nog maar de vraag. Honger hoeven de oudervogels in ieder geval niet te lijden. De meeste van onze Aalscholvers vissen tegenwoordig op zee. En eer die dichtvriest.....

Verstopt in hout of veen

boormossel foto arie twigt natuurcentrumkatwijk

Foto: Arie Twigt – Katwijk, december 2018

Vorige maand vond Arie Twigt op het strand tussen Katwijk en Noordwijk een Kleine boormossel Barnea parva. Daar was hij erg blij mee, want het is een schaarse soort op het Hollandse strand en hij had deze nog niet in zijn verzameling.

Deze Kleine boormossel leeft niet zoals bijvoorbeeld de kokkel in het zand, maar zit verstopt in hout en veen. Op de schelp zitten ruwe tandjes waarmee het schelpdiertje een hol voor zichzelf uitschraapt. Als de schelp groeit boort hij zich steeds een stukje verder in het hout of veen. De kleine boormossel is niet de enige boormossel die je kunt vinden op het Katwijkse strand. Ook de Witte, de Amerikaanse en de Ruwe boormossel zijn vaak te vinden op het strand. Zoek maar eens een plaatje op het internet, of kom ze bekijken als het Natuurcentrum Katwijk weer op het strand staat! Dat zal medio april 2018 zijn.

Laatbloeiers in de war?

katwijk-zeeraket-gerritvanommering-natuurcentrum.jpg

Foto: Gerrit van Ommering – Katwijk, november 2017

Hoewel het hoogtepunt van de bloei natuurlijk al weer lang achter ons ligt, zijn er opvallend veel plantensoorten die tot laat in de herfst bloeien. Niet zo uitbundig als in de zomer, maar als je een beetje gericht zoekt in bijvoorbeeld duingebied Berkheide kun je nog aardig wat bloemen vinden. Bijvoorbeeld de Zeeraket (zie foto), die ook veel voorkomt in de nieuwe zeereep voor de Katwijkse Boulevard.

Zijn die planten in de war? Nee, deze uitzonderingen horen bij de natuurlijke variatie binnen de soorten. Zo zijn de soorten voorbereid op veranderingen in hun leefgebied. De huidige laatbloeiers zullen voorlopers blijken te zijn als de opwarming van de aarde doorzet... Eind oktober kon je nog zo'n 70 soorten planten bloeiend in Berkheide vinden. Je kon er bijna een voorjaarsgevoel van krijgen! Hoeveel zouden het er nu nog zijn? Ga het duin in om het te ontdekken. Wel goed zoeken hoor!

Instagram @natuurcentrumkatwijk